Yapım Ekleri Nelerdir?
Yapım ekleri
İsim ya da eylem kök veya gövdelerine gelerek onlardan başka ad ya da eylem türeten eklerdir. Yapım ekleri eklendiği sözcüğün anlamını da türünü de değiştirir. Her vakit cazibe eklerinden evvel gelir. Yapım eki almış bir sözcüğe türemiş kelime ya da vücut denir. Eğer kelime yapım eki almışsa kolay yapılıdır kelime cazibe eki olsa da basittir.
İsimden ad yapan yapım ekleri (İİYE)
lık: kömür—lük, göz—lük , kulak—lık …lı: Şehir—li , para—lı , ağaç—lı , baş—lı …sız: su—suz, para—sız, ev—siz,cü: göz—cü, sanat—çı, yol—cu, simit—çi,ce: Türk—çe İngiliz—cedaş: Çağ—daş, arka—daş, yol—daşüncü: üç—üncü beş—incimsı: acı—msı ekşi—msicil: et—cil ben—cil insan—cılşın: sarı—şınsal: kum—sal kadın—salıt: yaş—ıtcağız: kız—cağız çocuk—cağızcık: az-ı-cık küçük—cüktı: hırıl—tı cıvıl—tı
İsimden eylem yapan yapım ekleri (İFYE)
la: su-la, taş-la, uğur-laal: çok-al, az-al, dar-all: doğru-l, sivri-la: kan-a, yaş-a, tür-e, boş-aar: yaş-ar, mor-ar, sarı-arda: fısıl-da, horul-dagürül-deat: yön-et, göz-etık: geç-ik, bir-ikımsa: az-ımsa, benim-se,küçü(k)-msekır: fış—kır, hay—kıran: ev—len, rahat—lalaş: şaka—laş, der—leş, çocuk—laşsa: su—sa, garip—se, önem—se
Fiilden ad yapan yapım ekleri (FİYE)
Eylem kök veya gövdelerine gelerek ad yapan eklere denir:
ca: düşün—ce, eğlen—ceocak—ecek: giyecek, yok—ocak, aç—ocakak: yat—ak, kaç—ak, dur—ak,ga: böl—ge, bil—ge, süpür—ge,gan: çalış—kan, unut—kan, kay—gangı: sev—gi, çal—gı, as—kıgıç: bil—giç, dal—gıç, başlan—gıçgın: yor—gun, bil—gin, bez—gin, bit—ginı,i: yaz—ı, öl—ü, yap—ı, çat—ı, kok—u, doğ—uıcı—ici: yap—ıcı, gör—ücü, al—ıcı, sat—ıcı,ık—ik: kes—ik, aç—ık, göç—ük,ım—im: say—ım, seç—im, öl—üm, ölç—ümın—in: yığ—ın, ak—ın, tüt—ün, ek—in,nç: gül—ünç, sev—inçıntı: kes—inti, çık—ıntı, dök—üntü,ır-er: gel—ir, gid—er, ok—ur,ış: otur—uş, yürü—y-üş,ıt: geç—it, yak—ıt, ölç—üt,ma: gülmeyi severim , konuşmayı bil.mak: gelmek, gitmektı: belir—ti, kızar—tı,
|