Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı

Bireyin fiziksel, duygusal, zihinsel, sosyal ve dil-iletişim gibi esas gelişim alanlarındaki yetersizliklerini ortadan kaldırmayı amaçlayan, öğrenme düzeyine müsait sürede yaşına müsait tepkiler göstermesini ve akranlarına ulaşmasını öngören, eğitim ve öğretim sürecini tüm yönleriyle ele saha ve bireyin gereksinimlerine göre bir ekip tarafından geliştirilen, uygulamaya konulan, takip edilen ve değerlendirilen bir hususi eğitim programıdır. BEP, destek hizmetlerini, öğretimi yapılacak konuları, lüzumlu ve müsait eğitim ortamlarını, metot ve teknikleri, ulaşılması gereken amaçları, hususi olarak geliştirilmiş materyalleri bireye göre belirleyen, bireyin performansını özetleyen, sözlü isteklerini dikkate saha ve ailenin onayı ile uygulamaya konulan kapsamlı ve ayrıntılı bir programdır.


Özel gereksinimli çocukların algılama düzeyleri, dikkat süreleri, beceriyi kavrama yetenekleri, var olan becerileri ve bu becerileri kullanabilme düzeyleri birbirinden farklılık gösterdiğinden, tüm çocuklar için uygulanabilen standart bir eğitim programı yoktur. Bu yüzden bireyselleştirilmiş eğitim programlarına ihtiyaç duyulur.


BEP ile bireyin yetersizlik düzeyi, mani durumu, akranlarından ne kadar art veya farklı olduğu, nelere ihtiyacı olduğu, öncelikli olarak hangi bilgi ve becerileri kazanması gerektiği saptanır. BEP’te, bireye müsait hususi eğitim ve destek hizmetleriyle neyi, ne kadar sürede ve nasıl öğrenileceği, hangi metot ve tekniklerin daha iyi netice vereceği açıklığa kavuşturulur. Bilgi ve beceriler müsait metot ve tekniklerle sistematik olarak öğretildiği için çocuğun daha acele ve daha basit ilerlemesine yol açar. BEP hazırlamada ailenin de yer alması, çocuğun eğitiminin evde de sürmesini ve ailenin öncelikli olarak talep ettiği becerilerin öğretilmesini sağlar. Böylece aileye söz hakkı verilmiş olur ve aile-okul-öğretmen işbirliği güçlenmiş olur. BEP, öğretmenin öğretim sürecini kolaylaştırmakta ve rahat bir şekilde plan hazırlamasını ve uygulamasını sağlar.


573 sayılı Özel Eğitim Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin 4. Madde (f) bendinde yer saha şu ifadelerle BEP yasal olarak mecburi hale getirilmiştir: “Özel eğitim gerektiren bireyler için bireyselleştirilmiş eğitim planı geliştirilmesi ve eğitim programlarının bireyselleştirerek uygulanması esastır.”


BEP, hususi eğitim kurulu? ve okullarında, mesleki eğitim merkezlerinde, normal eğitim öğretim kurumlarında hizmet veren hususi alt sınıflarında, normal sınıflarda kaynaştırma eğitimi saha öğrencilere uygulanır.


BEP, aşağıda sıralanan hususi gereksinimli gruplara ve normal eğitim ortamlarında faydalanmasını engelleyici yetersizliğe sahip olan bireylere uygulanmaktadır.


Hafif Düzeyde Zihinsel engelli
Orta Düzeyde Zihinsel engelli
Ağır Düzeyde Zihinsel engelli
İşitme, Görme ve Ortopedik engelli
Birden çok alanda yetersizliği ve engelli olan
Dil ve konuşma yetersizliği olan
Özel öğrenme güçlüğü olan
Duygusal ahenk güçlüğü olan
Sosyal ahenk güçlüğü olan
Yaygın gelişimsel bozukuluğu olan

KAYNAK: Çetin ÖZBEY, Özel Eğitimde Kavram ve Beceri Öğretimi, İnkılap Kitabevi, İstanbul, 2007.

ALINTI:::::::