Kekemeliğin Esas Gerilim Sebepleri

Kekeleyen kişilerin yedi esas gerilimi bulunmaktadır:


Durumsal Gerilim:
Kekeme bireylerin telefonla ya da kürsüde konuşmaktan korkmaları durumudur. Kekemenin kendisi telefonla birini aradığında, başka birinin kendisini aradığı durumdan çok daha çok korkması durumsal gerilime misal olabilir.


Sözcük ve Ses Gerilimi:
Kekeleyen bireyler belirli sözcüklerden ve seslerden korkarlar. Bu tür korku öğrenilmiştir. Bu öğrenme zamanla şekil değiştirebilir. Örneğin; kekeleyen fert bir yıl boyunca ?m? ve ?p? seslerinden, bir diğer yıl ise ?k? ve ?b? seslerinden korkabilir. Kekemelerde en sık görülen korku sözcüklere duyulan korkudur. Özellikle, sesli harflerle başlayan sözcüklere yönelik korkular dikkat çekicidir. Başlayamama, uzatma gibi durumlarla karşılaşılmaktadır.


Otorite Gerilimi: Kekeleyenlerin çoğu otorite gösterenler olarak bilinen kişilerin (müdür, komutan, başkan, öğretmen, hakim, savcı,v.b) önünde konuşmaktan çekinirler. Ancak arkadaşları ile konuşurken böylesi korkular yaşamazlar.


Belirsizliğin Gerilimi: Belirsizliğin doğurduğu gerilim en çok bir dil öğrenme girişiminde bulunan kekeleyen kişilerde görülmektedir. Bazı kekemeler müsait davranışın ne olduğunu kestiremediklerinde konuşmada güçlük çekerler. Örneğin; yeni arkadaş çevresinde, ya da yeni bir işte, bir sözcüğün doğru söylenişinden kuşku duyulduğu durumlarda bu tür bir gerilime girerler.


Fiziksel Gerilim: Kekeleyen kişilerin hasta ya da yorgun olduklarında daha başarısız oldukları gözlenmiştir. 19. yüzyılda Avrupa da kekemeliğin ana nedenlerinin uykusuzluk olduğu görüşüne dayanan bir sağaltım okulu oluşturulduğu literatüre geçmiştir.


Dıştan Gelen Gerilim:
Bu tür gerilime ?kötü haber? gerilimi de denmektedir. Bunlar; işten atılmak, bir akrabanın fena bir hastalığa yakalandığının ve değerli bir eşyanın çalındığının öğrenilmesi, sel ya da zerzele felaketinin tekrarlanma olasılığından söz edilmesi gibi durumlarda oluşan gerilimdir. Dıştan gelen bu tür gerilimlerin konuşma güçlüğünde mühim bir yeri olduğunu belirten kişilerin sayısı az değildir.


Hız Gerilimi:
Gerilimlerin en mühim olanı hız gerilimidir. Hız gerilimi bilhassa çocuklardaki kekemeliğin başlamasında mühim bir rol alır. Çocuklar hızlı düşüncelerini konuşmaya aktarırken çok hızlı konuşarak bu güçlüğü yaşarlar. Hız gerilimi çok ufak çocukların yaşadığı tek gerilim şeklidir denilebilir. Yetişkinler ise diğer gerilim biçimleri altında olduklarından yavaş konuşma anında bile konuşmada bir akıcılık oluşturamazlar. Hız gerilimi, kekeleyen çocuğun kaçıp kurtulmak istediği tutukluğa katkıda bulunan bir gerilim olarak kabul edilebilir.


Kaynaklar:


PSİKOLOG HAYRETTİN ŞAHİN